Một niềm tin lãnh đạo đã được phát triển thành triết lý kinh doanh, rồi thể chế hóa thành nguyên tắc quản trị như thế nào?
Danone là tập đoàn thực phẩm và dinh dưỡng của Pháp, hiện hoạt động toàn cầu trong các lĩnh vực sản phẩm sữa và thực vật, nước uống và dinh dưỡng chuyên biệt.
Năm 1972, Antoine Riboud – CEO của BSN, tiền thân của Danone ngày nay – phát biểu tại Marseille rằng trách nhiệm của doanh nghiệp cần được nhìn rộng hơn kết quả kinh tế: việc làm, điều kiện sống và làm việc của con người, cũng như môi trường mà doanh nghiệp tác động đều là một phần của giá trị doanh nghiệp tạo ra.
Từ đó hình thành điều Danone gọi là “Dual Economic and Social Project”: thành công kinh tế và tiến bộ xã hội cùng tạo nên giá trị.
Điều đặc biệt là hơn 50 năm sau, tư tưởng ấy vẫn hiện diện.
Và điểm đáng học từ Danone nằm sâu hơn sự kiên định:
Trách nhiệm xã hội có thể đi từ một niềm tin của lãnh đạo → trở thành nguyên tắc kinh doanh → và cuối cùng được thể chế hóa thành cấu trúc quản trị.
Qua nhiều thập kỷ, Danone tiếp tục diễn giải và cụ thể hóa tinh thần của Dual Project trong purpose cùng những nguyên tắc định hướng cách doanh nghiệp tạo ra giá trị.
Bước ngoặt quan trọng diễn ra năm 2020, khi Danone trở thành công ty niêm yết đầu tiên tại Pháp áp dụng mô hình Société à Mission – doanh nghiệp có sứ mệnh theo khuôn khổ pháp lý của Pháp Nghị quyết sửa đổi điều lệ để chính thức áp dụng mô hình này nhận được hơn 99% số phiếu tán thành tại Đại hội đồng cổ đông tháng 6/2020.
Danone đưa raison d’être – lý do tồn tại cùng các mục tiêu xã hội và môi trường vào điều lệ công ty. Các mục tiêu tiếp tục được chuyển thành kế hoạch vận hành, lộ trình trung và dài hạn cùng các mốc theo dõi.
Một Mission Committee được thành lập để giám sát tiến độ, lập báo cáo và trình trước Đại hội đồng cổ đông. Việc thực hiện mission còn được kiểm chứng bởi bên thứ ba độc lập theo khuôn khổ pháp lý áp dụng.
Như vậy, purpose có thêm một tầng rất quan trọng: trách nhiệm giải trình.
Một niềm tin từ năm 1972 đã đi qua một hành trình dài:
Niềm tin lãnh đạo → nguyên tắc kinh doanh → purpose → điều lệ → mục tiêu → giám sát → trách nhiệm giải trình.
Và chính ở đây, Danone gợi mở một góc nhìn đáng suy ngẫm về quản trị: khi một giá trị được đưa vào mục tiêu, cơ chế giám sát và trách nhiệm giải trình, doanh nghiệp bắt đầu xây dựng những thiết chế giúp giá trị ấy tiếp tục sống và định hướng qua nhiều thế hệ lãnh đạo.
Hành trình từ Dual Project năm 1972 đến Société à Mission cho thấy một bước chuyển rất đáng chú ý: những niềm tin về trách nhiệm Social và Environmental từng bước được nâng đỡ bằng Governance.
Đó có lẽ là tầng sâu nhất của case Danone: purpose nói doanh nghiệp muốn tạo ra giá trị gì; governance tạo ra sức bền để purpose tiếp tục định hướng cách doanh nghiệp tạo ra giá trị ấy.
“Nếu CEO thay đổi vào ngày mai, điều gì trong hệ thống sẽ giúp purpose tiếp tục sống và định hướng doanh nghiệp?”
Nguồn tham khảo chính: Danone – Marseille Speech 1972; Our Mission; Société à Mission; Danone Shareholders’ Meeting 2020; Harvard Business School – Danone S.A.: Becoming a Mission-Driven Company (A/B/C).
